اثبات بابت ضمانت بودن چک؛ مدارک، روش‌های اثبات و دفاع در برابر چک ضمانتی
کلمه کلیدی اصلی: اثبات بابت ضمانت بودن چک
کلمات کلیدی فرعی و مرتبط:
اثبات ضمانتی بودن چک، چک بابت ضمانت، چک ضمانت، اثبات ضمانتی بودن چک در دادگاه، نحوه اثبات چک ضمانتی، مدارک اثبات چک ضمانتی، دفاع در برابر چک ضمانتی، شکایت چک ضمانتی، ابطال اجراییه چک ضمانتی، توقف عملیات اجرایی چک ضمانتی، چک تضمین تعهد، چک بابت تضمین قرارداد، چک ضمانت وام، چک ضمانت اقساط، استرداد چک ضمانتی، مطالبه وجه چک ضمانتی
عنوان سئو (SEO Title):
اثبات بابت ضمانت بودن چک؛ مدارک و روش‌های دفاع در دادگاه
Meta Description:
اثبات بابت ضمانت بودن چک چگونه انجام می‌شود؟ بررسی مدارک اثبات چک ضمانتی، پیامک و قرارداد، شهادت، نحوه دفاع در برابر مطالبه وجه و اجراییه چک ضمانتی.
URL پیشنهادی (Slug):
esbat-zemanati-bodan-check
عنوان پیشنهادی برای H1:
اثبات بابت ضمانت بودن چک؛ چگونه ضمانتی بودن چک را در دادگاه ثابت کنیم؟
مقدمه
چک در حقوق ایران یکی از مهم‌ترین اسناد تجاری برای تضمین یا پرداخت تعهدات مالی است. با این حال، در بسیاری از قراردادها چک نه برای پرداخت بدهی قطعی، بلکه به عنوان تضمین انجام تعهد یا پرداخت اقساط صادر می‌شود.
یکی از رایج‌ترین مشکلات زمانی ایجاد می‌شود که دارنده، چکی را که صرفاً بابت ضمانت یا تضمین صادر شده، به اجرا می‌گذارد یا وجه آن را مطالبه می‌کند.
در این وضعیت سؤال اصلی این است:
چگونه می‌توان بابت ضمانت بودن چک را در دادگاه اثبات کرد؟
پاسخ این سؤال به یک نکته بسیار مهم بستگی دارد: ضمانتی بودن چک یک ادعای قابل اثبات است و صرف ادعای صادرکننده معمولاً برای اثبات آن کافی نیست.
بنابراین باید بتوان با استفاده از قرارداد، رسید، پیام‌ها، مکاتبات، شهادت، سوابق پرداخت، نحوه تنظیم چک و سایر قرائن نشان داد که چک برای تضمین یک تعهد مشخص صادر شده است.
چک ضمانتی چیست؟
چک ضمانتی یا چک تضمینی در اصطلاح رایج، چکی است که صادرکننده آن را نه به عنوان وسیله پرداخت یک بدهی حال و قطعی، بلکه برای تضمین انجام یک تعهد یا ایفای یک قرارداد در اختیار دارنده قرار می‌دهد.
برای مثال:
شخصی با یک شرکت قرارداد خرید کالا منعقد می‌کند و شرکت از او یک فقره چک ۵۰۰ میلیون تومانی دریافت می‌کند تا در صورت عدم پرداخت اقساط یا تخلف از تعهدات، بتواند از آن استفاده کند.
در چنین حالتی ممکن است چک در واقع وسیله تضمین تعهد باشد، نه اینکه صادرکننده در زمان صدور چک، ۵۰۰ میلیون تومان به دارنده بدهکار بوده باشد.
تفاوت چک پرداختی و چک ضمانتی
تشخیص این موضوع در پرونده‌های قضایی اهمیت زیادی دارد.
چک بابت پرداختچک بابت ضمانتبرای پرداخت بدهی صادر می‌شودبرای تضمین تعهد صادر می‌شودمعمولاً بدهی در زمان صدور وجود داردوصول آن منوط به تحقق شرایط خاص استهدف اصلی پرداخت وجه استهدف اصلی تضمین اجرای تعهد استممکن است مستقیماً قابل مطالبه باشدباید رابطه آن با تعهد اصلی بررسی شود
البته این جدول به معنای آن نیست که هر چکی که بابت تضمین صادر شده، مطلقاً قابل مطالبه نیست؛ بلکه شرایط قرارداد و تعهد اصلی و نحوه استفاده از چک باید بررسی شود.
آیا چک ضمانتی اعتبار دارد؟
بله.
ضمانتی بودن چک به این معنا نیست که چک از ابتدا فاقد هرگونه اثر حقوقی است.
موضوع اصلی این است که دارنده تحت چه شرایطی حق استفاده از چک را داشته است.
برای مثال اگر در قرارداد نوشته شده باشد:
«یک فقره چک بابت تضمین پرداخت اقساط در اختیار فروشنده قرار گرفت.»
ممکن است در صورت بروز اختلاف، دادگاه برای تشخیص اینکه آیا شرایط استفاده از چک فراهم شده است یا خیر، به قرارداد اصلی مراجعه کند.
بنابراین باید بین دو موضوع تفاوت گذاشت:
اعتبار چک
و
شرایط امکان وصول چک
چگونه بابت ضمانت بودن چک را اثبات کنیم؟
اثبات ضمانتی بودن چک معمولاً با مجموعه‌ای از دلایل و قرائن انجام می‌شود.
مهم‌ترین ادله عبارت‌اند از:
قرارداد اصلی
ذکر عبارت ضمانت یا تضمین
رسید تحویل چک
پیامک و مکاتبات
شهادت شهود
اقرار دارنده
سوابق پرداخت
نحوه تنظیم و مبلغ چک
ارتباط چک با قرارداد
سایر اسناد و قرائن
۱. قرارداد اصلی؛ مهم‌ترین دلیل اثبات چک ضمانتی
اگر چک در ارتباط با یک قرارداد صادر شده باشد، قرارداد اصلی معمولاً یکی از مهم‌ترین مدارک پرونده است.
برای مثال در قرارداد نوشته شده باشد:
«خریدار یک فقره چک به مبلغ یک میلیارد تومان بابت تضمین انجام تعهدات قراردادی تحویل فروشنده نمود.»
این عبارت می‌تواند نقش مهمی در اثبات ضمانتی بودن چک داشته باشد.
حتی اگر در متن خود چک عبارت «بابت ضمانت» نوشته نشده باشد، قرارداد جداگانه می‌تواند برای اثبات منشأ صدور چک مورد استناد قرار گیرد.
۲. عبارت «بابت ضمانت» روی چک
اگر روی خود چک نوشته شده باشد:
«بابت ضمانت قرارداد شماره…»
یا:
«بابت تضمین پرداخت اقساط»
این موضوع می‌تواند دلیل بسیار مهمی برای اثبات علت صدور چک باشد.
اما نکته مهم این است که نباید تصور کرد تنها راه اثبات ضمانتی بودن چک، درج عبارت «بابت ضمانت» روی خود چک است.
اگر این عبارت روی چک وجود نداشته باشد، ممکن است ضمانتی بودن چک از سایر اسناد و قرائن اثبات شود.
۳. رسید تحویل چک
اگر هنگام تحویل چک، رسیدی تنظیم شده باشد که در آن علت صدور چک ذکر شده باشد، این رسید می‌تواند اهمیت زیادی داشته باشد.
برای مثال:
«یک فقره چک به شماره … صرفاً بابت تضمین انجام تعهدات قرارداد تحویل گردید.»
چنین سندی می‌تواند در زمان اختلاف، ارتباط چک با تعهد اصلی را روشن کند.
۴. پیامک و واتساپ؛ آیا پیام‌ها برای اثبات ضمانتی بودن چک کافی هستند؟
پیام‌های رد و بدل شده میان طرفین می‌توانند از جمله دلایل و قرائن مهم باشند.
برای مثال، اگر دارنده چک در پیام خود نوشته باشد:
«این چک را فقط بابت ضمانت قرارداد از شما گرفتم.»
یا:
«تا زمانی که اقساط پرداخت شود، چک را وصول نمی‌کنم.»
چنین پیام‌هایی می‌تواند در کنار سایر مدارک برای اثبات منشأ صدور چک مورد استناد قرار گیرد.
اما بهتر است به جای اتکا به یک پیام منفرد، کل مکاتبات و ارتباط آنها با قرارداد و تراکنش‌های مالی بررسی شود.
۵. شهادت شهود
در برخی پرونده‌ها ممکن است اشخاص ثالث هنگام تحویل چک یا انعقاد قرارداد حضور داشته باشند.
برای مثال شخصی هنگام تحویل چک شنیده باشد که صادرکننده اعلام کرده:
«این چک بابت ضمانت است و تا زمانی که تعهد انجام نشده، نباید وصول شود.»
شهادت چنین شخصی، در صورت وجود شرایط قانونی، می‌تواند مورد توجه قرار گیرد.
البته ارزش اثباتی شهادت به شرایط قانونی و سایر ادله پرونده بستگی دارد.
۶. اقرار دارنده چک
اگر دارنده در قرارداد، پیام، اظهارنامه، جلسه رسیدگی یا سند دیگری صراحتاً اعلام کرده باشد که چک بابت ضمانت صادر شده است، این موضوع می‌تواند اهمیت زیادی داشته باشد.
برای مثال:
«چک را بابت تضمین قرارداد دریافت کردم.»
چنین اقراری می‌تواند در اثبات علت صدور چک مؤثر باشد.
۷. سوابق پرداخت اقساط
یکی از مهم‌ترین موضوعات در چک‌های ضمانت اقساط، بررسی سابقه پرداخت است.
فرض کنید شخصی یک فقره چک یک میلیارد تومانی بابت تضمین پرداخت اقساط صادر کرده باشد، اما بخش عمده اقساط را پرداخت کرده باشد.
در چنین شرایطی:
قرارداد
رسیدهای پرداخت
فیش‌های بانکی
گردش حساب
پیام‌های طرفین
جدول اقساط
می‌توانند برای تعیین میزان واقعی تعهد و شرایط استفاده از چک اهمیت داشته باشند.
۸. مبلغ چک
مبلغ چک نیز می‌تواند یکی از قرائن مورد بررسی باشد.
برای مثال اگر:
اصل تعهد = ۲۰۰ میلیون تومان
اما
چک = ۱ میلیارد تومان
باشد، این اختلاف مبلغ می‌تواند نیازمند توضیح باشد.
البته صرف بالا بودن مبلغ چک نسبت به بدهی، به تنهایی اثبات‌کننده ضمانتی بودن آن نیست.
ممکن است چک برای تضمین مجموعه‌ای از تعهدات صادر شده باشد.
بنابراین مبلغ چک باید در کنار قرارداد و سایر مدارک بررسی شود.
۹. ارتباط زمانی میان قرارداد و صدور چک
زمان صدور چک نیز می‌تواند یک قرینه باشد.
برای مثال اگر:
قرارداد در تاریخ مشخصی منعقد شده؛
همزمان چند فقره چک تحویل شده؛
قرارداد علت صدور چک‌ها را مشخص کرده؛
و سپس اختلاف درباره اجرای قرارداد ایجاد شده است،
این ارتباط زمانی می‌تواند به روشن شدن منشأ صدور چک کمک کند.
آیا چک بدون عبارت «بابت ضمانت» هم قابل اثبات است؟
بله.
این یکی از مهم‌ترین نکات در پرونده‌های چک ضمانتی است.
نبودن عبارت «بابت ضمانت» روی چک، لزوماً به معنای غیرضمانتی بودن آن نیست.
دادگاه می‌تواند با توجه به مجموع مدارک، از جمله:
قرارداد
رسید
پیام‌ها
شهادت
تراکنش‌های بانکی
نحوه تحویل چک
رابطه قراردادی
سایر قرائن
علت واقعی صدور چک را بررسی کند.
بنابراین اگر روی چک چیزی نوشته نشده، هنوز امکان اثبات ضمانتی بودن آن وجود دارد؛ اما بار اثبات ادعا و قدرت دلایل اهمیت زیادی پیدا می‌کند.
آیا چک ضمانتی قابل وصول است؟
پاسخ به این سؤال به شرایط پرونده بستگی دارد.
باید مشخص شود:
چک بابت چه تعهدی صادر شده؟
آیا تعهد اصلی انجام شده است؟
آیا شرط قراردادی برای وصول چک محقق شده است؟
آیا دارنده حق استفاده از چک را داشته است؟
آیا چک بابت تضمین یک تعهد مشخص صادر شده یا بابت بدهی قطعی؟
بنابراین نمی‌توان یک حکم کلی برای تمام چک‌های ضمانتی صادر کرد.
چک ضمانتی و ماده ۲۳ قانون صدور چک
یکی از موضوعات مهم در پرونده‌های چک ضمانتی، صدور اجراییه مستقیم بر اساس ماده ۲۳ قانون صدور چک است.
در شرایط مقرر قانونی، دارنده چک می‌تواند از دادگاه تقاضای صدور اجراییه کند.
اما در مواردی که صادرکننده مدعی است چک بابت تضمین یا مشروط صادر شده، باید وضعیت پرونده و مستندات به دقت بررسی شود.
به‌ویژه اگر بتوان اثبات کرد که:
چک بابت تضمین تعهد صادر شده؛
تعهد اصلی انجام شده؛
یا شرایط قراردادی برای وصول چک محقق نشده،
ممکن است امکان طرح اقدامات قضایی متناسب برای دفاع از حقوق صادرکننده وجود داشته باشد.
آیا می‌توان اجراییه چک ضمانتی را متوقف کرد؟
در برخی شرایط ممکن است امکان درخواست توقف عملیات اجرایی یا اتخاذ تصمیم قضایی مناسب وجود داشته باشد.
اما نکته مهم این است که صرف گفتن:
«این چک ضمانتی است.»
برای توقف عملیات اجرایی کافی نیست.
باید دلایل و مدارکی ارائه شود که ادعای صادرکننده را تقویت کند.
برای مثال:
قرارداد
رسید تحویل چک
مدرک پرداخت بدهی
پیام‌های طرفین
اقرار دارنده
اسناد انجام تعهد
مدارک مرتبط با قرارداد
می‌توانند حسب مورد مورد استناد قرار گیرند.
تفاوت چک ضمانتی با چک مشروط
این دو اصطلاح به هم نزدیک هستند اما دقیقاً یک مفهوم نیستند.
چک ضمانتی
چکی است که برای تضمین انجام یک تعهد صادر می‌شود.
چک مشروط
چکی است که پرداخت آن به تحقق شرطی وابسته شده است.
ممکن است یک چک هم ضمانتی و هم مشروط باشد.
برای مثال:
«این چک بابت تضمین پرداخت اقساط است و در صورت عدم پرداخت هر یک از اقساط، دارنده حق وصول آن را خواهد داشت.»
در این حالت، هم هدف تضمینی چک مشخص شده و هم شرط استفاده از آن تعیین شده است.
چک ضمانت و قرارداد بانکی
در قراردادهای تسهیلاتی و مالی، موضوع چک‌های ضمانتی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
ممکن است شخص برای تضمین بازپرداخت تسهیلات یا اقساط، چکی را در اختیار بانک، مؤسسه یا شرکت ارائه‌دهنده خدمات مالی قرار دهد.
در این شرایط باید قرارداد اصلی، نحوه پرداخت تسهیلات، جدول اقساط، میزان بدهی واقعی و علت صدور چک بررسی شود.
به‌خصوص در پرونده‌های مربوط به تسهیلات، صرف مشاهده مبلغ چک نمی‌تواند نشان دهد که کل مبلغ آن در زمان صدور، دین قطعی صادرکننده بوده است.
چک ضمانت اقساط چیست؟
در معاملات اقساطی ممکن است دارنده به جای دریافت چک جداگانه برای هر قسط، یک یا چند فقره چک بابت تضمین پرداخت اقساط دریافت کند.
در این حالت باید مشخص شود:
تعداد اقساط چقدر است؟
مبلغ هر قسط چقدر است؟
چک بابت کدام تعهد صادر شده؟
آیا چک فقط تضمین است؟
آیا با پرداخت اقساط، شرایط استفاده از چک از بین می‌رود؟
آیا دارنده مجاز به وصول کل مبلغ چک است؟
این موارد معمولاً با مراجعه به قرارداد اصلی و اسناد پرداخت مشخص می‌شود.
اگر بدهی را پرداخت کرده باشیم ولی چک ضمانتی را پس ندهند چه کنیم؟
یکی از رایج‌ترین مشکلات همین وضعیت است.
فرض کنید شخص تمام بدهی خود را پرداخت کرده اما دارنده چک ضمانتی را مسترد نمی‌کند.
در چنین شرایطی بسته به وضعیت پرونده ممکن است اقدامات حقوقی مانند مطالبه استرداد لاشه چک یا اقدامات قضایی متناسب دیگر مطرح شود.
مدارکی که انجام تعهد یا تسویه بدهی را نشان می‌دهند، اهمیت زیادی خواهند داشت.
آیا می‌توان بابت چک ضمانتی دادخواست استرداد لاشه چک داد؟
در شرایط مناسب، استرداد لاشه چک می‌تواند موضوع دعوای حقوقی قرار گیرد.
برای موفقیت در چنین دعوایی باید رابطه میان چک و تعهد اصلی روشن شود.
اگر ثابت شود چک صرفاً بابت تضمین یک تعهد بوده و آن تعهد انجام شده است، مبنای نگهداری چک نیز می‌تواند محل ایراد قرار گیرد.
البته عنوان دقیق خواسته باید بر اساس وضعیت واقعی پرونده انتخاب شود.
آیا صدور چک ضمانتی جرم است؟
خیر، صرف اینکه چک بابت ضمانت صادر شده باشد، به خودی خود جرم نیست.
موضوع مهم، علت صدور چک و نحوه استفاده از آن است.
همچنین مقررات کیفری صدور چک شرایط و استثنائات خاص خود را دارد و باید توجه کرد که در قانون صدور چک، وضعیت چک‌هایی که بابت تضمین انجام تعهد صادر شده‌اند با چک‌های عادی تفاوت دارد.
آیا چک ضمانتی قابل شکایت کیفری است؟
مطابق قانون صدور چک، چکی که بابت تضمین انجام تعهد صادر شده باشد، از شمول مقررات کیفری صدور چک خارج است.
بنابراین اگر صادرکننده بتواند ضمانتی بودن چک را اثبات کند، موضوع از این جهت اهمیت ویژه‌ای دارد.
اما باید توجه داشت که این موضوع لزوماً به معنی بی‌اثر شدن کامل چک یا از بین رفتن امکان مطالبه حقوقی آن نیست.
بار اثبات ضمانتی بودن چک با چه کسی است؟
در اختلافات مربوط به منشأ صدور چک، اثبات ادعا اهمیت اساسی دارد.
اگر صادرکننده مدعی باشد:
«چک بابت ضمانت بوده و بابت بدهی قطعی صادر نشده است.»
باید بتواند این ادعا را با مدارک و قرائن مناسب اثبات یا دست‌کم تقویت کند.
به همین دلیل داشتن قرارداد، رسید، پیام‌ها و اسناد پرداخت می‌تواند نقش بسیار مهمی داشته باشد.
مهم‌ترین مدارک برای اثبات ضمانتی بودن چک
ممکن است چک برای تضمین مجموعه‌ای از تعهدات یا خسارات احتمالی صادر شده باشد؛ اما اینکه دارنده در نهایت چه میزان حق مطالبه دارد، باید با توجه به قرارداد و تعهد اصلی بررسی شود.
نمونه دادخواست اثبات ضمانتی بودن چک
ریاست محترم دادگاه عمومی حقوقی شهرستان ……….
با سلام و احترام
خواهان: آقای/خانم ………. فرزند ………. به نشانی …………..
خوانده: آقای/خانم/شرکت ………. به نشانی …………..
خواسته:
1. صدور حکم بر اثبات ضمانتی بودن یک فقره چک به شماره ………. عهده بانک ………. شعبه ………. به مبلغ ………. ریال
2. حسب مورد، صدور حکم بر اعلام عدم استحقاق خوانده نسبت به وصول وجه چک خارج از موضوع تضمین
3. محکومیت خوانده به پرداخت کلیه خسارات دادرسی و حق‌الوکاله وکیل وفق مقررات
دلایل و منضمات:
1. تصویر چک شماره ……….
2. قرارداد/توافق‌نامه مورخ ……….
3. رسید تحویل چک
4. مدارک و مستندات مربوط به تعهد اصلی
5. رسیدهای پرداخت اقساط/بخشی از بدهی
6. پیامک‌ها، مکاتبات و گفتگوهای مرتبط
7. استشهادیه و عنداللزوم شهادت شهود
8. پرینت حساب بانکی و سوابق پرداخت
9. تقاضای استعلام از بانک مربوط
10. سایر قرائن و امارات موجود
شرح دادخواست:
احتراماً به استحضار می‌رساند اینجانب به موجب قرارداد/توافق‌نامه مورخ ………. با خوانده وارد رابطه قراردادی شده‌ام.
در زمان انعقاد قرارداد، یک فقره چک به شماره ………. عهده بانک ………. به مبلغ ………. ریال در اختیار خوانده قرار گرفت. چک مذکور بابت تضمین انجام تعهدات/پرداخت اقساط موضوع قرارداد تحویل شده و قصد طرفین از صدور و تحویل آن، ایجاد یک دین مستقل و حال برای خوانده نبوده است.
موضوع ضمانتی بودن چک از مفاد قرارداد و سایر مستندات موجود، از جمله ……….، قابل احراز است. همچنین با توجه به اینکه تعهد اصلی موضوع قرارداد به نحو ………. انجام شده/اقساط مربوطه پرداخت شده/تعهدات اینجانب در حدود مقرر اجرا گردیده است، موجبی برای مطالبه و وصول وجه چک به عنوان یک دین مستقل وجود ندارد.
با وجود این، خوانده برخلاف توافق طرفین نسبت به ………. اقدام نموده است.
نظر به اینکه وصف ضمانتی چک از روابط پایه و اسناد و مدارک موجود قابل اثبات بوده و چک مورد دعوا صرفاً جهت تضمین تعهدات قراردادی در اختیار خوانده قرار گرفته است، مستنداً به اصول و مقررات حاکم بر قراردادها و ادله اثبات دعوا، صدور حکم بر اثبات ضمانتی بودن چک مذکور و اعلام عدم استحقاق خوانده نسبت به مطالبه وجه آن خارج از حدود تعهد تضمین‌شده و نیز محکومیت خوانده به پرداخت خسارات دادرسی مورد استدعاست.
همچنین در صورت وجود هرگونه تردید در خصوص منشأ صدور چک، تقاضای رسیدگی به قرارداد پایه، استعلام سوابق بانکی، بررسی تراکنش‌های مالی، استماع شهادت شهود و ارجاع امر به کارشناسی حسب نظر دادگاه مورد تقاضاست.
با احترام
نام و نام خانوادگی
امضاء
تاریخ
نمونه لایحه دفاعیه در خصوص ضمانتی بودن چک
ریاست محترم شعبه ………. دادگاه عمومی حقوقی شهرستان ……….
موضوع: لایحه دفاعیه در خصوص اثبات ضمانتی بودن چک
با سلام و احترام
اینجانب ………. در پرونده کلاسه ………. در پاسخ به ادعا/دعوی مطروحه از سوی آقای/خانم/شرکت ………. در خصوص مطالبه وجه چک شماره ……….، مطالب ذیل را به استحضار می‌رسانم:
۱. چک مورد اختلاف بابت دین مستقل صادر نشده است
چک موضوع پرونده در زمان انعقاد قرارداد/توافق مورخ ………. صرفاً به منظور تضمین انجام تعهدات قراردادی/پرداخت اقساط در اختیار طرف مقابل قرار گرفته است.
بنابراین، صرف وجود چک در ید خوانده/خواهان، بدون توجه به رابطه حقوقی پایه و علت صدور آن، نمی‌تواند به معنای وجود یک دین مستقل و قطعی به میزان مندرج در چک باشد.
۲. قرارداد پایه، علت صدور چک را مشخص می‌کند
مطابق قرارداد مورخ ……….، تعهد اصلی اینجانب عبارت بوده از ………..
همچنین در بند ………. قرارداد، توافق طرفین در خصوص تضمینی بودن چک/نحوه استفاده از آن مقرر شده است.
بنابراین، برای تشخیص حدود حقوق دارنده چک، بررسی رابطه پایه و توافق طرفین ضروری است.
۳. قرائن و مستندات متعدد، ضمانتی بودن چک را تأیید می‌کند
علاوه بر قرارداد، مدارک زیر مؤید ادعای اینجانب است:
– رسید تحویل چک؛
– پیامک‌ها و مکاتبات طرفین؛
– سوابق پرداخت اقساط؛
– تراکنش‌های بانکی؛
– شهادت شهود حاضر در زمان تحویل چک؛
– نحوه و زمان صدور چک؛
– سایر اسناد و قرائن موجود در پرونده.
با توجه به مجموع این قرائن، وصف ضمانتی چک قابل احراز است.
۴. تعهد اصلی و میزان واقعی بدهی باید بررسی شود
حتی در فرضی که دادگاه اصل تعهد قراردادی را محرز بداند، مطالبه کل مبلغ چک بدون بررسی وضعیت تعهد اصلی و پرداخت‌های انجام‌شده، فاقد مبنای کافی است.
زیرا چک صرفاً وسیله تضمین بوده و استفاده از آن باید در حدود تعهدی باشد که چک برای تضمین آن صادر شده است.
۵. درخواست رسیدگی به رابطه پایه
با توجه به اینکه منشأ و علت صدور چک محل اختلاف است، تقاضا دارم دادگاه محترم ضمن بررسی قرارداد اصلی و کلیه اسناد مرتبط، نسبت به موارد زیر اقدام فرماید:
1. استعلام از بانک مربوط در خصوص سوابق چک؛
2. بررسی تراکنش‌های بانکی طرفین؛
3. استماع شهادت شهود معرفی‌شده؛
4. بررسی پیامک‌ها و مکاتبات طرفین؛
5. عنداللزوم ارجاع موضوع به کارشناسی حسابداری جهت تعیین میزان واقعی بدهی و پرداخت‌های انجام‌شده؛
6. مطالبه اصل قرارداد و اسناد مرتبط از طرف مقابل، در صورت وجود.
نتیجه‌گیری
با عنایت به مراتب فوق و با توجه به اینکه چک مورد اختلاف بابت تضمین تعهدات قراردادی صادر شده و نه بابت ایجاد یک دین مستقل، صدور حکم شایسته مبنی بر احراز و اثبات وصف ضمانتی چک و حسب مورد رد مطالبه وجه چک خارج از حدود تعهد تضمین‌شده، به انضمام خسارات قانونی مورد استدعاست.
با احترام
نام و نام خانوادگی
امضاء
تاریخ
بدون دیدگاه